به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کانون سبحان، بارش شدید باران در کوهدشت بار دیگر ضعف زیرساختهای شهری را آشکار کرد و معابر اصلی این شهرستان را به جریانهایی پرخروش از آب تبدیل نمود. طبق اعلام اداره هواشناسی لرستان، میزان بارش پهنهای استان در سال زراعی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ تا اوایل اردیبهشت حدود ۴۲۹ میلیمتر بوده که هرچند نسبت به میانگین سال قبل حدود ۱۲ درصد کاهش نشان میدهد، اما شدت و تمرکز بارانها در زمان کوتاه باعث شد شهرهایی مانند کوهدشت بیش از گذشته از نبود سامانههای زهکشی رنج ببرند.
در عصر ۱۹ آذر، در کمتر از سه ساعت، بارانی در حدود ۳۵ میلیمتر بر سطح شهر بارید؛ طبق گزارشهای بهدستآمده، معابر ۱۰ خیابان شهرستان در مدتزمان کوتاهی پرازآب شدند و عبور خودروها تقریباً ناممکن گردید. مردم این بار، باران را بهجای نوید طراوت، نشانی از بینظمی شهری دانستند.
یکی از شهروندان خیابان حسابی در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک گفت: هر سال همین ماجرا تکرار میشود. باران که میبارد، باید خیس آب شویم تا از پیادهرو عبور کنیم. خیابانها زهکشی ندارند و فاضلابها از کار میافتند.
این در حالیست که شبکه جمعآوری آبهای سطحی در کوهدشت ظرفیت لازم برای تابآوری در برابر بارشهای شدید را ندارد. مهندسان شهرداری نیز تأیید کردند که طراحی فعلی شبکه برای تخلیه حداکثر ۱۵ میلیمتر بارندگی در ساعت انجام شده، درحالیکه بارش اخیر بیش از دوبرابر این میزان بود و به همین دلیل کانالهای فاضلاب بهسرعت پر و خروجیها مسدود شدند.
در واقع مشکلات کوهدشت سالهاست به همین شکل باقیمانده؛ معابر باریک، اختلاف تراز زمین در مناطق پاییندست شهر و نبود شبکه جداسازی آب باران از فاضلاب باعث شده تا هر بارش جدی به بحران شهری تبدیل شود. طرح بازسازی سیستم کفسازی و جمعآوری آبهای سطحی از سال ۱۴۰۰ کلید خورد، اما بنا بر گزارش یکی از مسئولان محلی، در نیمه سال ۱۴۰۲ به دلیل کمبود اعتبارات متوقف شده است.
مشکلات مردم اما محدود بهکندی رفتوآمد نیست. در شب بارانی ۱۸ آذر، بخشی از برق منطقه مرکزی شهر به سبب نفوذ رطوبت به تابلوهای برق قطع شد. مدارس روز بعد با تأخیر باز شدند و تاکسیها در مسیرهای اصلی فعالیت نداشتند.
کارشناسان محیطزیست نیز معتقدند که تغییر الگوی زمین، آسفالت بیرویه و تخریب زهکشهای طبیعی، شهر را به ظرف بستهای تبدیل کرده که هر قطره باران را روی زمین نگه میدارد. به باور آنان، فقدان شبکه مدرن زهکشی سبب اتلاف منابع آبی نیز میشود؛ چراکه بهجای هدایت اصولی بارشها به سفرههای زیرزمینی، بخش زیادی از آنها تبخیر یا به فاضلاب شهری اضافه میشود.
در همین راستا، گزارش شرکت آب منطقهای لرستان (اردیبهشت ۱۴۰۳) حاکی از آن است که سطح آب زیرزمینی کوهدشت بیش از ۲۱/۵ متر افت داشته است؛ بحرانی که میتواند منجر به فرونشست زمین و تخریب تدریجی خطوط جمعآوری آب شود. همین پدیده باعث ترکخوردن بخشی از مسیر فاضلاب در مناطق پاییندست شهر شده است.
در بازار قدیمی کوهدشت، بسیاری از مغازهداران خود پمپهای دستی دارند تا هنگام باران آب ورودی را تخلیه کنند. یکی از مغازهداران در گفتگو با خبرنگار سفیرافلاک عنوان کرد: این مشکلات سالهاست تکرار میشود اما اقدام اساسی برای بازسازی زیرساختها صورت نگرفته است.
کارشناسان عمران معتقدند که کوهدشت باید بهصورت مرحلهای بازطراحی شهری را اجرا کند. نخست، تعیین مسیرهای طبیعی آبریز از تپههای شمالی و شرقی؛ سپس جداسازی کانالهای فاضلاب از آب باران و نهایتاً استفاده از کفپوشهای نفوذپذیر در خیابانها و پیادهروها. نبود طرح جامع شهری در این زمینه دلیل اصلی بحرانهای تکرارشونده معرفی میشود.
لزوم اصلاح ساختار شهری
سجاد طرهانی، شهردار کوهدشت در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سفیرافلاک درباره وضعیت معابر پس از بارندگی شدید اخیر اظهار داشت: شدت بارش به حدی بود که بخشی از معابر شهر بهصورت موقت دچار آبگرفتگی شدند. بااینحال، پیش از آغاز بارندگی و طبق هشدارهای ستاد مدیریت بحران استان، عملیات لایروبی کانال مرکزی شهر و پاکسازی جداول و ورودیهای آبهای سطحی انجام شده بود و ازاینجهت مشکلی در مسیرهای اصلی وجود نداشت.
وی افزود: نیروهای شهرداری با تمام ظرفیت و با تقسیم کار مشخص وارد عمل شدند و خوشبختانه در مدتزمان کوتاهی آبگرفتگی معابر رفع شد. باتوجهبه حجم بالای بارش، بروز چنین وضعیتی در مقاطعی از شهر طبیعی است.
شهردار کوهدشت علت تکرار برخی مشکلات را قدیمی بودن زیرساختهای شهری دانست و عنوان کرد: عرض کم معابر، جداول فرسوده و ساختار سنتی شبکه دفع آبهای سطحی از چالشهای قدیمی شهر است. بر همین اساس، نقاط بحرانی که امسال شناسایی شد در برنامه اصلاحی سالهای آینده قرار خواهد گرفت تا بهصورت اصولی و مرحلهای بازسازی شود.
وی با تأکید بر ضرورت مدیریت علمی آبهای سطحی گفت: در برنامه داریم حوزههای آبریز بالادست شهر را تقسیم و مهندسی کنیم تا جریان بارش بهصورت یکطرفه تنها به یک بخش از شهر هدایت نشود. هدایت هوشمند و علمی آبهای سطحی در چند مسیر مجزا از تجمع جریان در پاییندست جلوگیری میکند و مانع ایجاد آبگرفتگیهای گسترده خواهد شد.
طرهانی یادآور شد: هدف ما ایجاد شبکهای پایدار، استاندارد و ایمن برای مدیریت بارشهاست تا خدماترسانی بهتر و آرامش بیشتری برای شهروندان فراهم شود. حل کامل مشکل ممکن است به چند سال برنامهریزی و تأمین بودجه نیاز داشته باشد، اما اراده شهرداری بر اصلاح اساسی زیرساختهاست.
مصوبات ستاد بحران و لزوم تأمین سوخت تجهیزات
حشمت نجفی، عضو شورای اسلامی شهر کوهدشت در خصوص جلسات اخیر ستاد بحران و نحوه مدیریت بحران اخیر، جزئیات مصوبات را تشریح کرد؛ مصوباتی که نشاندهنده تلاش برای ساماندهی لجستیک امدادرسانی است.
وی اظهار داشت: در ستاد بحران شهرداری مقرر گردید معاونت مالی و اداری شهرداری با مدیریت کامل تأمین سوخت موردنیاز دستگاههای سنگین و سبک عملیاتی، بر ذخیرهسازی سوخت اضطراری برای استفاده در شرایط بحرانی پیشبینینشده نظارت نماید. این اقدام تضمین میکند که پمپها و ماشینآلات سنگین در ساعات اوج بحران، به دلیل کمبود سوخت، از کار نخواهند افتاد.
عضو شورای اسلامی شهر کوهدشت افزود: در بند بعدی مصوبات، مسئول واحد فضاسازی شهری موظف شده است که جمعآوری و انتقال کلیه درختان و شاخوبرگهای خشکیده سطح شهر را در دستور کار قرار دهد. این اقدام پیشگیرانه برای جلوگیری از مسدودشدن مجاری خروجی آبهای سطحی در پی شکستگی شاخهها در هنگام بادوباران انجام میشود.
وی بیان کرد: همچنین اعلام شده که در صورت وقوع هرگونه شکستگی درخت و بروز خسارت در حوزه واحد فضاسازی، این واحد باید با کلیه امکانات موجود بلافاصله وارد عمل شود و عملیات رفع انسداد و ایمنسازی را آغاز کند. این تأکید شورا بر لزوم آمادگی لجستیکی در دو حوزه حیاتی سوخت و پاکسازی فیزیکی محیطی است تا بهانه کمبود امکانات در زمان بحران از سوی عوامل اجرایی پذیرفته نباشد.
در نهایت، بارشهای پاییزی در کوهدشت تنها یک پدیده طبیعی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش توان و تدبیر شهری به شمار میروند. گزارشهای میدانی، مصوبات دقیق ستاد بحران و تأکیدات شورای شهر همگی بر یک حقیقت واحد دلالت دارند: نیاز مبرم به بازنگری در زیرساختهای زهکشی شهری. اگرچه اقدامات سریع برای بازگشایی معابر صورتگرفته، اما تکرار بحران در سالهای آتی با همین شدت بارشها، نیازمند تخصیص بودجههای کلان برای پروژههای اساسی و پایدار است؛ موضوعی که موردتأکید مسئولان اجرایی و نظارتی شهر قرار گرفته است.
انتهای خبر/
