به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کانون سبحان، گندم برای ما چیزی فراتر از یک محصول سادهٔ کشاورزی است؛ گندم یعنی نان سفره‌ها، یعنی امنیت غذایی و در یک‌کلام، یعنی نبض زندگی. وقتی از گندم حرف می‌زنیم، در واقع داریم از تلاش شبانه‌روزی کشاورزانی می‌گوییم که با دست‌های پینه‌بسته، چرخ اقتصاد را می‌چرخانند و باسخاوت، بذر امید را در دل زمین می‌کارند.
در شهرستان کوهدشت، این پیوند با زمین عمیق‌تر و ریشه‌دارتر است؛ جایی که خاک مستعد و ارادهٔ کشاورزان، دست‌به‌دست هم داده‌اند تا این منطقه به یکی از قطب‌های اصلی تولید غلات در لرستان تبدیل شود.
سال‌های اخیر اما برای گندم‌کاران کوهدشتی همیشه هموار نبوده است؛ از چالش‌های اقلیمی و خشکسالی‌های پیاپی گرفته تا نوسان هزینه‌ها و دشواری‌های مسیر توزیع. باوجود تمام این سنگ‌اندازی‌های طبیعت و اقتصاد، کشاورزان این خطه همچنان پای‌کار ماندند و اجازه ندادند مزارعشان خالی بماند. حالا خبر رسیده که کوهدشت توانسته باتکیه‌بر همین سخت‌کوشی و البته هماهنگی مناسب دستگاه‌های اجرایی، رتبهٔ نخست خرید و تولید گندم را در کل استان لرستان از آن خود کند. این موفقیت، بیش از آنکه فقط یک عدد و رقم در کارنامه‌های اداری باشد، حکایت هم‌افزایی «مدیریت» و «زحمت» است؛ نشانه‌ای از اینکه وقتی دست توانمند کشاورز باتدبیر مسئولان گره بخورد، نتیجه‌اش جز بالندگی برای منطقه نخواهد بود.
تولید گندم و موفقیت در کوهدشت
سعید دارابی، مدیرکل غله و خدمات بازرگانی استان لرستان، در گفتگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی سفیرافلاک در ارزیابی عملکرد سال جاری، از موفقیت چشمگیر کوهدشت در عرصه تولید و خرید گندم خبر داد و اظهار داشت: شهرستان کوهدشت موفق به کسب رتبه نخست استان در زمینه خرید و تولید گندم شده است، که این دستاورد، محصول پیوند میان تلاش بی‌وقفهٔ کشاورزان و مدیریت هوشمندانه در سطح ستاد شهرستان است.
برخورد با تخلف در زنجیره توزیع
وی با اشاره به چالش‌های پس از مرحله تولید، افزود: توزیع و دسترسی مصرف‌کننده نهایی مهم‌ترین موضوع است؛ که در این بخش، موضع صلب و قاطع خود را در برابر هرگونه سوءاستفاده در زنجیره تأمین اعلام می‌کنیم.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی لرستان با تأکید بر لزوم رعایت دقیق ضوابط در شبکه توزیع، هشدار داد که هرگونه دریافت وجه اضافی و خارج از قراردادهای قانونی در حوزه حمل آرد، اکیداً ممنوع است.
وی تصریح کرد: در مسیر انتقال محصول از انبارها به مقصد نهایی، نباید اجازه داد هزینه‌های پنهان، قیمت نهایی را برای مصرف‌کننده افزایش دهد. در مواردی که نیاز به هزینه‌های مازاد در حمل‌ونقل باشد، این مسئولیت مستقیماً بر عهده شرکت‌های حمل‌ونقل، مانند شرکت آبادان، است و نباید بار این هزینه‌ها بر دوش مصرف‌کننده یا فرایند قانونی خرید بیفتد.
آمادگی برای شرایط بحرانی
یکی از محورهای کلیدی در بحث مدیریت غله، آمادگی برای سناریوهای پیش‌بینی‌نشده است. دارابی با اشاره به مفهوم «پدافند غیرعامل» در حوزه امنیت غذایی، بر ضرورت آمادگی برای شرایط بحرانی تأکید کرد و گفت: بسیار حیاتی است که در قالب یک رزمایش و برنامه‌ریزی عملیاتی، عملکرد نانوایی‌های دوگانه‌سوز به‌دقت سنجیده شود. هدف ما این است که در صورت بروز هرگونه نوسان یا شرایط خاص در زنجیره تأمین، روند خدمات‌رسانی و پخت نان در سطح جامعه با کوچک‌ترین اختلال مواجه نشود.
مدیرکل غله و خدمات بازرگانی لرستان با تأکید بر ضرورت هدفمندسازی مصرف و بهره‌وری، عنوان کرد: تمام توان اداری و عملیاتی این اداره کل برای حمایت از حقوق مردم کوهدشت به کار گرفته خواهد شد و هر آنچه در توان و ظرفیت اداره کل غله استان باشد، برای خدمت به مردم شهرستان کوهدشت به کار خواهیم بست تا این موفقیت در تولید، با پایداری در توزیع و کیفیت در خدمات همسو شود.
مثلث مدیریتی برای موفقیت
موفقیت کوهدشت در صدر جدول تولید گندم، تنها یک اتفاق گذرا در چرخه کشاورزی نبوده، بلکه نتیجه یک زنجیره تعامل دقیق میان تولیدکننده، مدیریت اجرایی شهرستان و نهادهای نظارتی استان است. در این میان، نقش فرمانداری کوهدشت به‌عنوان بازوی اجرایی و هماهنگ‌کننده، در تبدیل ظرفیت تولید به واقعیت اقتصادی، بسیار پررنگ بوده است.
مراد ناصری فرماندار کوهدشت در خصوص وضعیت امنیت غذایی، با اشاره به اهمیت استراتژیک تأمین گندم و ضرورت ساماندهی زنجیره آرد و نان، اظهار داشت: عملکرد متولیان این حوزه قابل قدردانی است که در مدیریت بحران و تأمین کالای اساسی، اداره کل غله و خدمات بازرگانی استان لرستان در فرایند تحویل گندم و به‌ویژه در پیگیری مطالبات به‌حق کشاورزان و گندم‌کاران منطقه، اقدامات بسیار شایسته و مؤثری داشته است.
وی افزود: یکی از نقاط قوت این مدل مدیریت در کوهدشت، پیوند میان تولید و نظم‌بخشی است که اداره تعزیرات حکومتی به‌عنوان بازوی نظارتی شهرستان در رسیدگی سریع به پرونده‌های تعزیراتی در حوزه نان و آرد خوش درخشید.
فرماندار کوهدشت بیان کرد: رسیدگی به‌موقع به تخلفات، نه‌تنها باعث انضباط در بازار می‌شود، بلکه اعتماد کشاورزان و مصرف‌کنندگان را به کل زنجیره تولید بازمی‌گرداند.
از منظر تحلیل ساختاری، آنچه در کوهدشت شاهد آن هستیم، حرکت از مدیریت انفعالی به سمت مدیریت پیش‌دستانه است. حضور فعال فرمانداری در کنار اداره کل غله و نظارت دقیق تعزیرات، یک مثلث امنیتی و اقتصادی را شکل داده است که در آن کشاورز از بابت مطالبه‌گری تضمین می‌شود؛ واسطه‌ها از بابت تخلفات کنترل می‌شوند و مصرف‌کننده از بابت قیمت و موجودی، امنیت روانی پیدا می‌کند. این مدل، الگویی است که می‌تواند برای سایر شهرستان‌های استان به‌عنوان یک دستورالعمل اجرایی مورداستفاده قرار گیرد.
گلایه‌های به‌حق کشاورزان
اگرچه آمار و ارقام از رتبه‌بندی‌های درخشان کوهدشت در سطح استان سخن می‌گویند، اما در پشت این موفقیت‌های کلان، واقعیت‌های تلخی در زندگی روزمره کشاورزان نهفته است. برای کسانی که تمام سال را با خطر خشکسالی، هزینه‌های بالای کود و سم و نوسانات بازار دست‌وپنجه نرم می‌کنند، زمان دریافت وجه به‌اندازه میزان تولید اهمیت دارد.
در گفتگو با یکی از کشاورزان پیشرو منطقه که در فرایند فروش گندم خود مشارکت داشته، لحن سخن از افتخار به تولید، به نگرانی از آینده تغییر کرد.
وی با بیان اینکه هیچ‌کس انتظار نداشت فرایند تسویه‌حساب با این میزان تأخیر مواجه شود، از فشار مضاعفی که بر دوش خانواده‌های کشاورز سنگینی می‌کند، سخن گفت.
این کشاورز کوهدشتی با اشاره به بحران معیشتی اظهار داشت: ما فقط یک تولیدکننده نیستیم؛ ما سرپرست خانواده‌هایی هستیم که هزینه‌های جاری زندگی، بدهی‌های تأمین نهاده‌ها و مخارج فرزندان، هیچ وقفه‌ای را نمی‌پذیرد. تأخیر در پرداخت وجه گندم، استرس شدیدی را به زندگی ما وارد کرده است؛ چرا که این پول، تنها منبع درآمد ما برای گذر از فصل‌های سخت سال است. این فشار مالی، حتی لذتِ موفقیت در تولید را هم تحت‌الشعاع قرار داده است.
بااین‌حال با نگاهی امیدوارانه اما مشروط به عمل، به وعده‌های داده شده اشاره کرد و گفت: اگرچه این تأخیر، استرس زیادی به ما تحمیل کرده، اما قول و قرار بر این است که تا پایان ماه مهر، تمامی مطالبات کشاورزان پرداخت شود. ما اکنون در حالت انتظار هستیم؛ منتظر رسیدن این مبالغ که تنها امید ما برای بازگشت به چرخه تولید در سال آینده است.
این روایتِ میدانی، نشان می‌دهد که برای حفظ پایداری این صنعت، تنها تولید زیاد کافی نیست؛ بلکه گردش سریع نقدینگی و تضمین امنیت مالی کشاورز دو رکن جدایی‌ناپذیر از امنیت غذایی ملی هستند.
پیشنهادهایی برای آینده
گزارش‌های فوق نشان می‌دهد که شهرستان کوهدشت در حوزه تولید گندم، به یک قطب استراتژیک در استان لرستان تبدیل شده است. هم‌افزایی میان مدیریت اجرایی شهرستان و سیاست‌های کلان اداره کل غله، عاملی تعیین‌کننده در تثبیت جایگاه کوهدشت و مقابله با چالش‌های نظارتی مانند کنترل بازار آرد و نان بوده است.
بااین‌حال، تحلیل جامع این زنجیره نشان می‌دهد که برای پایداری این موفقیت، نباید تنها بر تولید تمرکز کرد؛ بلکه باید تأمین امنیت معیشتی تولیدکننده را نیز در اولویت قرارداد.
بر اساس یافته‌های این گزارش، سه محور کلیدی برای آینده پیش‌روی مدیریت منطقه پیشنهاد می‌شود؛ موفقیت در تولید، زمانی معنا پیدا می‌کند که با سرعتِ نیازهای زندگی کشاورز گره بخورد. کاهش فاصله زمانی بین تحویل محصول و تسویه‌حساب، ضامن اعتماد کشاورز به سیستم دولتی و جلوگیری از ریزش تولیدکنندگان در سال‌های آتی است.
تداوم همکاری میان فرمانداری، تعزیرات و اداره غله در بخش نانوایی‌های دوگانه‌سوز و زنجیره توزیع آرد، برای جلوگیری از هرگونه نوسان در بازار مصرف و حفظ آرامش اجتماعی، امری حیاتی و غیرقابل‌چشم‌پوشی است.
کوهدشت نیازمند تمرکز بر زیرساخت‌هایی نظیر سردخانه‌های پیشرفته و سیستم‌های توزیع مدرن است تا علاوه بر گندم، محصولات دیگر منطقه مانند انارستان زیر تنگ سیاب نیز از چالش‌های مشابه مانند دلال‌بازی و عدم دسترسی به بازار عادلانه رهایی یابند.
این شهرستان در مسیر درست قرار دارد؛ اما برای تبدیل‌شدن به یک امنیت غذایی پایدار، باید میان اقتدار در مدیریت و شفقت در تأمین معیشت کشاورز پیوندی ناگسستنی ایجاد شود. موفقیت در تولید، تنها نیمی از راه است؛ نیمه دیگر، تضمینِ عزت و ثبات مالی کسی است که با خاک و عرق جبین، سفره‌های کشور را تأمین می‌کند.
انتهای خبر/
