به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کانون سبحان، این گزارش باهدف یک مقایسه علمی برای میزان تطبیق ۱۰ شرط موردتأکید رهبر انقلاب برای آتشبس که (در ۱۹ فروردینماه تنظیم شد) با ۱۴ بندی است که در رسانهها بهعنوان پیشنویس یا چارچوب جدید احتمالی توافق ( ۲۲ خرداد) منتشر شده است
الف) ۱۰ شرط موردتأیید رهبر انقلاب که طرف آمریکایی نیز در روز ۱۹ فروردینماه به دلیل شکست در میدان نظامی، ناگزیر بهعنوان پیشنویس گفتگو قبول کرد
۱. تعهد به تضمین عدم تجاوز
۲. کنترل ایران بر تنگه هرمز
۳. پذیرش غنیسازی
۴. رفع همه تحریمهای اولیه
۵. رفع همه تحریمهای ثانویه
۶. خاتمه تمامی قطعنامههای شورای امنیت
۷. خاتمه تمامی قطعنامههای شورای حکام
۸. پرداخت خسارت ایران
۹. خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه
۱۰. توقف جنگ در همه جبهههای مقاومت
ب) محورهای اصلی توافقنامه جدید که در رسانهها منتشر شده است ( ۲۲ خرداد ۱۴۰۵)
– توقف جنگ در تمامی جبههها
– تعهد آمریکا به عدم مداخله و احترام به حاکمیت ایران
– رفع محاصره دریایی
– خروج نیروهای آمریکا از اطراف ایران
– بازگشایی تنگه هرمز با ترتیبات ایرانی
– تعلیق تحریمهای نفتی و دسترسی به منابع مالی
– طرح بازسازی ایران
– مذاکرات نهایی درباره موضوع هستهای و لغو کامل تحریمها و قطعنامهها
– تکرار تعهد ایران به عدم تولید سلاح هستهای
– عدم اعمال تحریم جدید و عدم افزایش نیروهای آمریکا در دوره مذاکرات
– آزادسازی بخشی از داراییهای بلوکهشده
– تشکیل سازوکار نظارتی و تأیید توافق در شورای امنیت
– خارجشدن موضوع موشکی و گروههای مقاومت از دستور کار مذاکرات
نکات مشترک دو متن
– تأکید بر پایان یا توقف درگیریها و کاهش تنشهای منطقهای.
– پذیرش نقش ایران در مدیریت و ترتیبات مربوط به تنگه هرمز.
– حرکت به سمت رفع تحریمهای اقتصادی و مالی.
– اشاره به پایانیافتن یا لغو قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام.
– کاهش یا خروج حضور نظامی آمریکا در ارتباط با ایران.
– حرکت به سمت یک چارچوب حقوقی برای تثبیت توافق و اجرای آن.
تفاوتهای مهم دو متن!
– در شروط اولیه، «پذیرش غنیسازی» بهعنوان یک اصل مطرح شده، اما در متن پیشنهادی، غنیسازی همچنان موضوع مذاکره نهایی است و پذیرش صریح آن دیده نمیشود!
– «تضمین عدم تجاوز» در متن اولیه که در متن پیشنهادی به «عدم مداخله در امور داخلی و احترام به حاکمیت» تبدیل شده که از نظر حقوقی دامنه متفاوتی دارد!
– «پرداخت خسارت ایران» در متن اولیه (۱۹ فروردین)، در متن جدید ( ۲۲ خرداد) به «طرح بازسازی ۳۰۰ میلیارددلاری» تبدیل شده که الزاماً معادل پذیرش مسئولیت حقوقی و جبران خسارت نیست!
– «خروج نیروهای رزمی آمریکا از منطقه» در متن اولیه (۱۹ فروردین)، در متن جدید ( ۲۲ خرداد) به «خروج از اطراف ایران» محدود شده و دامنه جغرافیایی محدودتر و قابلیت تفسیر به رأی دارد!
– بخشی از رفع تحریمها در متن جدید ( ۲۲ خرداد) در قالب مذاکرات ۶۰ روزه و فرایند مرحلهای تعریف شده، نه بهعنوان رفع دفعی ( متن ۱۹ فروردین) بلکه طبق یک فرایند طولانی با نتیجه نامشخص!
مواردی که در متن جدید (۲۲ خرداد) اضافه شده که در شروط اولیه (۱۹ فروردین) وجود نداشت
– تعیین بازه زمانی ۶۰ روزه برای مذاکرات نهایی.
– تشکیل سازوکار نظارتی برای اجرای توافق.
– آزادسازی مرحلهای داراییهای بلوکهشده ایران.
– تعهد آمریکا به عدم وضع تحریم جدید در طول مذاکرات.
– تعهد آمریکا به عدم افزایش نیروهای نظامی در منطقه در دوره مذاکرات.
– تصریح مجدد تعهد ایران در چارچوب NPT مبنی بر عدم تولید سلاح هستهای.
– خارجشدن موضوع برنامه موشکی و حمایت از گروههای مقاومت از دستور کار مذاکرات.
– تأیید نهایی توافق از طریق قطعنامه شورای امنیت.
جمعبندی
بر اساس مقایسه محتوایی، بخش قابلتوجهی از مطالبات اولیه ایران در متن پیشنهادی بازتاب پیدا کرده است، اما در برخی موارد با ادبیات متفاوت، دامنه محدودتر یا در قالب فرایندی مرحلهای و مشروط به مذاکرات بعدی بیان شده است.
مهمترین اختلافهای ماهوی به موضوع پذیرش غنیسازی، مفهوم جبران خسارت، تعریف عدم تجاوز و دامنه خروج نیروهای آمریکایی مربوط میشود، درحالیکه متن پیشنهادی در مقابل، سازوکارهای اجرایی، زمانبندی و برخی تضمینهای فرایندی را نسبت به فهرست اولیه با جزئیات بیشتری مطرح کرده است.
نتیجهگیری کلی این که، اگر این متن که بهعنوان پیشنویس جدید در رسانهها مطرح شده درست باشد، ۵ شرط موردتأیید رهبر انقلاب که صریح و شفاف بیان شدهاند در متن جدید دستخوش تغییر و یا حتی در مواردی استحاله شدهاند.
انتهای خبر/
