به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کانون سبحان»، اعتیاد، فراتر از یک عادت بد، یک بیماری پیچیده و مزمن مغزی است که زندگی فرد، خانواده و جامعه را نابود میکند. این بیماری نه تنها سلامت جسمی و روانی فرد را به مخاطره میاندازد، بلکه تبعات اجتماعی، اقتصادی و حتی جرم و جنایت را نیز به همراه دارد.
جنبههای ویرانگر اعتیاد:
مواد مخدر و الکل به شدت به ارگانهای بدن آسیب میزنند. کبد چرب، بیماریهای قلبی، سرطان، و آسیب به سیستم عصبی مرکزی تنها برخی از عوارض جسمی اعتیاد هستند. این آسیبها نه تنها زندگی فرد را مختل میکنند، بلکه هزینههای سنگینی را نیز برای سیستم بهداشت و درمان به همراه دارند.
اعتیاد منجر به افسردگی، اضطراب، اختلالات خلقی و اختلالات شخصیتی میشود. فرد معتاد درگیر احساس گناه، شرمساری، و ناامیدی است و از روابط اجتماعی و خانوادگی خود فاصله میگیرد. خودکشی نیز یکی از عواقب خطرناک اعتیاد است.
اعتیاد میتواند به روابط خانوادگی آسیب جدی بزند، منجر به طلاق، جدایی از فرزندان و از بین رفتن حمایت اجتماعی شود. فرد معتاد ممکن است شغل خود را از دست بدهد، درگیر جرم و جنایت شود و منزوی گردد. فرزندان خانوادههای گرفتار اعتیاد، به طور مستقیم در معرض آسیبهای جدی جسمی و روانی قرار میگیرند.
هزینههای بالای خرید مواد مخدر و درمان، فشار اقتصادی شدیدی را به خانوادهها و جامعه تحمیل میکند. از دست رفتن شغل و هزینههای مربوط به سیستم قضایی و زندان، به مشکلات اقتصادی مرتبط با اعتیاد دامن میزند.
جرم و جنایت، دزدی، خشونت و قاچاق مواد مخدر، از تبعات مستقیم و غیرقابل انکار اعتیاد هستند. این فعالیتهای غیرقانونی امنیت اجتماعی را به خطر میاندازند و به چرخههای معیوب و خشونتآمیز دامن میزنند.
دغدغهها و چالشها:
وجود قاچاق گسترده و دسترسی آسان به مواد، یکی از اصلیترین موانع در مبارزه با اعتیاد است.
نبود مراکز درمانی کافی و با کیفیت، و همچنین عدم دسترسی افراد به درمانهای مناسب، باعث میشود بسیاری از معتادان نتوانند به درمان دسترسی داشته باشند.
نگرش منفی جامعه نسبت به معتادان، باعث میشود که این افراد از جامعه طرد شوند و تمایلی به جستجوی کمک نداشته باشند.
هزینههای بالای درمان، مانع اصلی برای دسترسی بسیاری از افراد به درمانهای موثر اعتیاد است.
نبود آگاهی عمومی کافی در مورد اعتیاد، عوامل خطرزا و روشهای پیشگیری، به گسترش این معضل دامن میزند.
ماندانا الفتی در رابطه با اعتیاد جوانان اظهار کرد: به عنوان یک روانشناس، اعتیاد را نه صرفا یک مشکل رفتاری، بلکه یک اختلال پیچیده و چند وجهی میدانم که ریشه در عوامل زیستی، روانی و اجتماعی دارد. پیشگیری از اعتیاد، مهمتر از درمان آن است و نیازمند یک رویکرد جامع و چندوجهی است.
وی عنوان کرد: اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب، اختلال شخصیت مرزی و اختلال استرس پس از سانحه، میتوانند افراد را در معرض خطر اعتیاد قرار دهند. این اختلالات اغلب به عنوان مکانیسمهای مقابلهای برای مقابله با درد روانی استفاده می شوند.
کارشناس روان شناسی مرکز بهزیستی کوهدشت بیان کرد: فشارهای اجتماعی، فقدان حمایت اجتماعی، طلاق، خشونت خانگی، فقر و بیکاری، همگی میتوانند خطر ابتلا به اعتیاد را افزایش دهند. این عوامل میتوانند به عنوان عوامل استرس زا عمل کرده و فرد را به سمت اعتیاد هدایت کنند.
الفتی در پایان اشاره کرد: آموزش به افراد در مورد خطرات اعتیاد و عوامل خطر، میتواند به پیشگیری از اعتیاد کمک کند. این آموزش باید در مقاطع مختلف سنی و در قالبهای مختلف انجام شود. آموزش مهارتهای زندگی مانند مدیریت خشم، حل مسائل، ارتباطات موثر، و توانایی مقابله با استرس، میتواند به افراد کمک کند تا با چالشهای زندگی به شکل سالمتری مقابله کنند.
سوسن آزاد منش اظهار داشت: به عنوان مدیر یک کمپ ترک اعتیاد بانوان، هر روز با چالشهای پیچیده و دردناک روبرو میشوم. اینجا فقط یک مرکز درمانی نیست؛ اینجا مکانی است که زنان در تلاش برای نجات جان خود و بازسازی زندگیشان هستند. اما مسیرشان پر از موانع است و دغدغههای من هم به همین میزان زیاد است.
وی بیان کرد: بسیاری از زنان معتاد، مادر هستند. نگرانی از سرنوشت کودکانشان، یکی از بزرگترین چالشهای آنها در فرایند ترک اعتیاد است. ما باید راهکارهایی برای نگهداری و حمایت از کودکان این زنان در طول درمان پیدا کنیم که همراه با هزینههای سنگین است
مدیر کمپ روشنا خاطر نشان کرد: یکی از بزرگترین دغدغهها، بازگشت موفقیتآمیز زنان به جامعه است. بعد از ترک کمپ، این زنان با مشکلات همچون پیدا کردن شغل، احیای روابط خانوادگی، و مقابله با وسوسههای دوباره اعتیاد مواجه هستند. ما نیاز به برنامههای حمایتی قوی و تامین اشتغال برای این زنان داریم.
آزادمنش تصریح کرد: مبارزه با انگ اجتماعی، یکی از بزرگترین چالشهای ماست. زنانی که از اعتیاد رنج میبرند، اغلب با قضاوتهای منفی و طرد اجتماعی مواجه میشوند که روند بهبودی آنها را بسیار دشوار میکند. ما باید تلاش کنیم تا آگاهی عمومی در مورد اعتیاد زنان و اهمیت حمایت از آنها افزایش یابد.
وی عنوان کرد: همیشه با کمبود منابع مالی، پرسنل آموزشدیده و امکانات درمانی کافی دست و پنجه نرم میکنیم. بودجهی محدود، مانع از ارائه خدمات با کیفیتتر و گستردهتر میشود. یافتن پرسنل متخصص و آموزشدیده در زمینهی اعتیاد زنان، خود چالشی اساسی است.
مدیر کمپ بانوان در پایان گفت: آرزوی من این است که بتوانیم مرکزی با امکانات و منابع کافی داشته باشیم تا بتوانیم به تمام زنان نیازمند کمک کنیم. این مرکز باید محلی امن، حمایتی و پشتیبان برای زنان باشد تا بتوانند به زندگی سالم و شاد برگردند.
یکی از افرادی که درگیر اعتیاد به مواد مخدر بود عنوان کرد: مدتها پیش، زندگیام بسیار عادی بود. دوستان و خانوادهام برایم مهم بودند و آیندهای پر از امید داشتم. اما وقتی با مشکلات روانی و استرسهای زندگی روبرو شدم، به دنبال راهی برای فرار از آنها بودم. در آن دوران، فکر میکردم مصرف مواد میتواند به من کمک کند تا کمی احساس آرامش کنم و از دردهایی که در درونم داشتم فرار کنم.
وی بیان کرد: روزها و شبها گذشت و ناگهان متوجه شدم که دیگر کنترل ندارم. آن لحظات فرار به تدریج تبدیل به یک نیاز شد. زندگیام تحت تأثیر اعتیاد قرار گرفت. روابط من با خانواده و دوستانم از بین رفت و احساس تنهایی و انزوا مرا در برگرفت. در واقع، مواد مخدر از من یک موجود سایهوار ساخته بودند که فقط به دنبال دوز بعدی بود.
فرد معتاد افزود: اگر از اعتیاد رنج میبرید، بدانید که راه نجاتی وجود دارد. به کمک نیاز دارید و این هیچ اشکالی ندارد. زندگی دوباره ممکن است، اما باید قدم بردارید. من هنوز در حال مبارزه هستم و هر روز برای بهبودیام تلاش میکنم. اعتیاد یک بیماری است، نه یک انتخاب، و میتوان از آن رهایی یافت. مهم این است که خود را دوست داشته باشید و به خودتان فرصت دوبارهای بدهید.
مبارزه با اعتیاد نیازمند یک رویکرد جامع و چند وجهی است که شامل موارد زیر است:
پیشگیری از اعتیاد: آموزش و آگاهیرسانی به افراد در سنین مختلف در مورد خطرات اعتیاد.
درمان موثر و قابل دسترس: افزایش تعداد و کیفیت مراکز درمانی و ارائه خدمات درمانی با کیفیت.
حمایت اجتماعی از معتادان: کاهش انگ اجتماعی، و تامین حمایتهای اجتماعی، اقتصادی و روانی برای افراد در حال بهبودی.
مبارزه با قاچاق مواد مخدر: تلاش جدی در جهت کاهش عرضه مواد مخدر در جامعه.
اعتیاد یک معضل جدی اجتماعی است که نیازمند تلاش و همکاری تمامی نهادهای دولتی و غیردولتی و همچنین جامعه است. برای ساختن جامعهای سالم و بدون اعتیاد، باید به صورت جدی و با برنامه ریزی دقیق، با این معضل مبارزه کرد.
نقش جامعه در این راستا چیست؟
جامعه باید به افراد در حال بهبودی فرصتهای شغلی و اجتماعی بدهد تا آنها بتوانند به یک زندگی سالم و مستقل دست یابند. این شامل برنامههای آموزشی، کارآموزی و اشتغال پایدار است که به افراد کمک میکند تا به جامعه بازگردند و نقش فعالتری ایفا کنند.
باید به اطلاعرسانی درباره خطرات و پیامدهای اعتیاد بپردازد. آموزش عمومی میتواند شامل برنامههای آموزشی در مدارس، موسسات آموزشی و مراکز اجتماعی باشد که به افزایش آگاهی درباره اعتیاد، عوامل خطر و روشهای پیشگیری از آن کمک کند.
ایجاد و تأسیس مراکز درمانی و کمپهای ترک اعتیاد با امکانات مناسب، یکی از وظایف جامعه است. این مراکز باید به درمان و مشاورههای تخصصی دسترسی داشته باشند تا افراد معتاد بتوانند کمک بگیرند و به بهبودی دست یابند. همچنین، حمایتهای مالی و منابع انسانی برای این مراکز باید فراهم شود.
آدرسدهی به عواملی که موجب اعتیاد میشوند، از جمله فقر، بیکاری، و مشکلات خانوادگی، باید در اولویت قرار گیرد. جامعه باید بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی را در دستور کار خود قرار دهد تا زمینههای ابتلا به اعتیاد کاهش یابد.
جامعه مسئولیتی جدی در قبال مبارزه با اعتیاد و حمایت از افراد گرفتار این معضل دارد. با ایجاد تغییرات اساسی در آگاهی، آموزش، و سیاستگذاریهای اجتماعی، میتوان به بهبود شرایط و حمایت از افرادی که در تلاش برای بهبودی هستند کمک کرد. این اقدامات نهتنها به افراد معتاد بلکه به کل جامعه نیز منافع و اثرات مثبت خواهد داشت.
انتهای خبر/
